«Τομ Ρόμπινς», γράφει ο Τόλης Αναγνωστόπουλος

Τομ Ρόμπινς / Μικρό βιογραφικό

O Thomas Eugene Robbins γεννήθηκε στο Blowing Rock των ΗΠΑ το 1936.  Τα μυθιστορήματά του χαρακτηρίζονται από το ύφος της μετα-μπιτ, επινοητικής, γεμάτης χιούμορ λογοτεχνίας που είναι ιδιαίτερα αγαπητή στις νεαρές ηλικίες: “Another roadside attraction”, 1971 (ελλ. τίτλος “Αμάντα το κορίτσι της γης”), “Even cowgirls get the blues”, 1976 (ελλ. τίτλος “Ακόμη και οι καουμπόισσες μελαγχολούν”, το πιο διάσημο ίσως βιβλίο του), “Still life with woodpecker”, 1980 (ελλ. τίτλος “Τρυποκάρυδος”), “Jitterbug perfume”, 1984 (ελλ. τίτλος “Το άρωμα του ονείρου”), “Skinny legs and all”, 1990 (ελλ. τίτλος “Ο χορός των εφτά πέπλων”), “Half asleep in frog pajamas”, 1994 (ελλ. τίτλος “Μισοκοιμισμένοι μες τις βατραχοπιτζάμες μας”), “Fierce invalids home from hot climates”, 2000 (ελλ. τίτλος “Αγριεμένοι ανάπηροι επιστρέφουν από καυτά κλίματα”), “Villa Incognito”, 2003. Έχει εκδοθεί, επίσης, ένας τόμος με μικρότερα ταξιδιωτικά του κείμενα, δοκίμια, σατιρικά πορτρέτα, κριτικές και ποιήματα με τίτλο “Wild ducks flying backward”, 2005.

Αναλύοντας τον Ρόμπινς – Συγγραφικό ισοζύγιο

Χαοτικός, τρελός, καυστικός, μαγικός, ερωτικός. Ένας συγγραφέας που έχει πετύχει το ακατόρθωτο μέσα στον ορυμαγδό των βιβλίων και συγγραφέων που κυκλοφορούν στην υφήλιο: Να μην μοιάζει με κανένα και κανένας να μην μπορέσει να του μοιάσει, να τον αντιγράψει. Γιατί; Γιατί απλά δεν μπορούν. Ό,τι πιο ψυχεδελικό υπάρχει στη σύγχρονη λογοτεχνία, ό,τι πιο παραισθησιογόνο, αφορά σε αυτόν τον τύπο. Τι μπορείς να πεις για ένα συγγραφέα που αναπτύσσει ερωτική ιστορία πάνω σε ένα πακέτο τσιγάρα Camel και  αυτοβιογραφείται  χωρίζοντας τα κομμάτια της ζωής του σε λαχταριστά κομμάτια ροδακινόπιτας; Πανέξυπνος θα πω εγώ. Κύριο χαρακτηριστικό του πως επιλέγει τους πιο απίθανους ήρωες για να πουν τα πιο σημαντικά πράγματα.

Από τα πρώτα του βιβλία μπήκε στη συγγραφή με τις δικές του συμβάσεις και προϋποθέσεις, ανατρέποντας πολλές από τις υπαρκτές και δεν συνετίστηκε ούτε όταν έγραψε την αυτοβιογραφική του «Θιβετιανή Ροδακινόπιτα». Μοναδικός στο να κατακερματίζει την αφήγηση, να μπλέκει περίεργους ήρωες, αλλόκοτες ιδέες και με ένα μαγικό τρόπο να τα συνθέτει όλα σε μια σφιχτή ιστορία που -ως εκ θαύματος- βρίθει συναισθημάτων.

Έχει στο μυαλό του τόσες ιδέες που θέλει να επικοινωνήσει, τρελές και μη,  και με τέτοια δυναμική, που κάποιες φορές σκοντάφτει στο κείμενο. Ξανασηκώνεται όμως σα να μην συμβαίνει τίποτα και αναπτύσσει άλλες, αυτές που του έρχονται εκείνη τη στιγμή. Αυτό φέρνει πολλές φορές μια ζάλη, μια αναστάτωση στους αναγνώστες αλλά ταυτόχρονα και μια προσμονή για κάτι ακόμα πιο ακραίο και ευφυές.

Ένας λογοτεχνικός αχταρμάς ξεδιπλώνεται μπροστά σου από τις πρώτες σελίδες των έργων του. Σουρεάλ γραφή, με νότες φιλοσοφίας, έρωτα και σκληρό πορνό. Χαλαρές συνδέσεις και  αποσπασματικότητα, χίπικη γραφή και καυστικό χιούμορ.

Είτε τον λατρεύεις είτε τον μισείς, δεν έχει μέση κατάσταση. Με τα βιβλία του ή που θα εισχωρήσει στον οργανισμό σου σαν εμβόλιο με σωρεία αναμνηστικών δόσεων ή που θα δηλώσεις πολέμιος και  αρνητής του. Εάν συμβεί το πρώτο δεν θα σου αφήσει απείραχτο κανένα νευρώνα του εγκεφάλου, θα σε τρελάνει στις παρενέργειες -που όμως θα περιμένεις- μέχρι να αποκτήσεις την πολυπόθητη  πλήρη ανοσία στις ορέξεις του. Μετά ακολουθείς σαν πρόβατο ό,τι και να γράψει. Έχει μπει μέσα σου. Τέλος.

Πάρτε μια μικρή γεύση:

Έτσι και κατηγορήσεις την κοινωνία, καταντάς να καταφεύγεις στην κοινωνία για να βρεις τη λύση. […] Δεν είναι οι άντρες που περιορίζουν τις γυναίκες. Δεν είναι οι κανονικοί που περιορίζουν τις αδερφές. Δεν είναι οι λευκοί που περιορίζουν τους μαύρους. Αυτό που περιορίζει τους ανθρώπους είναι η έλλειψη χαρακτήρα. Αυτό που περιορίζει τους ανθρώπους είναι πως δεν έχουν το θάρρος του κερατά, δεν έχουν τη φαντασία, να πρωταγωνιστήσουν στην ίδια τους την ταινία κι ακόμα λιγότερο να τη σκηνοθετήσουν. Μπλιάχ!

 

Αν τα κείμενά του είχαν περισσότερη συνοχή, ήταν πιο οργανωτικός, τηρούσε τη βασική δομή μυθιστορήματος (αρχή-μέση-τέλος) και ανέπτυσσε περισσότερο τις εκπληκτικές του ιδέες-διαμάντια, τότε θα άρεσε σε όλους αλλά δεν θα ήταν ο Ρόμπινς. Ο Ρόμπινς είναι μια κατηγορία από μόνος του. Βρίσκεται διαρκώς σε μία συγγραφική  «ανόρθωση», η οποία είτε καταλήγει σε λογοτεχνικό οργασμό είτε σε «ατυχή» ολοκλήρωση.

Τρελό και από μέρους μου να βάλω σε ισοζύγιο τον τύπο. Έχω στο μυαλό μου τον «Τρυποκάρυδο», που είναι διάσπαρτος από λογοτεχνικά διαμαντάκια και απίστευτης δύναμης φιλοσοφικές ατάκες. Αλλά για μένα δεν είναι ολοκληρωμένο βιβλίο. Το διάβασα νέος πρώτη φορά και το παράτησα. Το διάβασα πρόσφατα και το τελείωσα. Επιτυχία σίγουρα.  I admit: I am to blame. Τον κατάλαβα είκοσι χρόνια μετά. Δεν τον αγαπώ, δεν τον μισώ.  Τον παραδέχομαι, υποκλίνομαι σε αρκετές περιπτώσεις αλλά δεν με κέρδισε σε κανένα βιβλίο συνολικά για να δώσω απλόχερα το θετικό μου ισοζύγιο.

Είχα πάντα ως κανόνα πως θα καταγράφω σε ισοζύγιο, θετικό ή αρνητικό, κάθε συγγραφέα που θα διαβάζω μεγάλο μέρος του έργου του. Ε, λοιπόν, ο Ρόμπινς θα είναι η μόνη εξαίρεση στον κανόνα.

Για όλα όμως τα παραπάνω αξίζει να διαβάσετε τον παράφρονα συγγραφέα περισσότερο από κάποιον συγγραφέα που πιθανόν να αγαπάτε. Γιατί αυτόν υπάρχει περίπτωση να τον λατρέψετε.

 

Τα έργα μιλάνε, όχι τα λόγια

 

Ο ΤΡΥΠΟΚΑΡΥΔΟΣ 

Ο «Τρυποκάρυδος» είναι ένα είδος ερωτικής ιστορίας που εκτυλίσσεται μέσα σ’ ένα πακέτο τσιγάρα Κάμελ. Αποκαλύπτει το σκοπό της σελήνης, εξηγεί τη διαφορά ανάμεσα στους κακοποιούς και τους παράνομους, εξετάζει τη διαμάχη ανάμεσα στο δεσμευμένο σοσιαλιστή και το ρομαντικό ατομικιστή, ζωγραφίζει το πορτραίτο μιας σύγχρονης κοινωνίας με ζάπλουτους Άραβες, εξόριστους βασιλιάδες και εγκυμονούσες μαζορέτες. Τέλος, ασχολείται και με τα μυστήρια των πυραμίδων. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

 

ΘΙΒΕΤΙΑΝΗ ΡΟΔΑΚΙΝΟΠΙΤΑ 

Το καλύτερο μυθιστόρημα του Τομ Ρόμπινς είναι εδώ και είναι η ίδια του η ζωή. Ο Τομ Ρόμπινς μας υποδέχεται στα ιδιαίτερά του, φιλεύοντάς μας μ’ ένα κομμάτι θιβετιανής ροδακινόπιτας. Μόνο αφού τη φάμε, καταλαβαίνουμε ότι δεν είναι μια κοινή ροδακινόπιτα.
Το ευφάνταστο χιούμορ του, η αστείρευτη λογοθήκη του, η ασταμάτητη «τρελή σοφία» του ξεχύνονται μεσ’ απ’ την αφήγησή του και μας κατακλύζουν, μας εντυπωσιάζουν, μας διασκεδάζουν και μας κάνουν να πιστέψουμε, εν τέλει, πως ε, ναι! πίσω από τα μυθιστορήματα που λατρέψαμε δεν θα μπορούσε να βρίσκεται παρά μόνος κάποιος με μια τέτοια ζωή, τη ζωή του Τομ Ρόμπινς. Ιδού, λοιπόν, ο συγγραφέας. Αν τον πιστέψουμε, η ζωή θα μας φανεί ένα ατέλειωτο αστείο. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

 

ΒΙΛΑ ΙΝΚΟΓΚΝΙΤΟ 

Φανταστείτε τρεις Αμερικανούς αγνοούμενους που προτίμησαν να παραμείνουν αγνοούμενοι, μετά τον πόλεμο του Βιετνάμ. Φανταστείτε τέσσερις γενιές δυναμικών και όμορφων γυναικών που έχουν κάτι σαν μυστηριώδη σύνδεση με μια αλλόκοτη φιγούρα του ιαπωνικού φολκλόρ. Φανταστείτε τα αυτά (μην προσπαθήσετε καν να φανταστείτε την ιστορία αγάπης που αφηγείται ο συγγραφέας) και θα έχετε μια γεύση από το όγδοο και ίσως πιο καλογραμμένο μυθιστόρημα του Τομ Ρόμπινς – ένα έργο τόσο σύγχρονο όσο οι διεθνείς συγκρούσεις του καιρού μας.
Σ’ ένα επίπεδο, αυτό το βιβλίο αναφέρεται στην ταυτότητα, στις μάσκες και στις μεταμφιέσεις – το “ψεύτικο μουστάκι του κόσμου”. Όμως, ούτε η καταχνιά του Λάος, ούτε τα καυσαέρια της Μπανγκόκ, ούτε τα σύννεφα του Σιάτλ, ούτε η ομίχλη του Σαν Φρανσίσκο, ούτε οι ζοφερές δραστηριότητες των μυστικών υπηρεσιών, ούτε οι μασκαράτες του τσίρκου μπορούν να επισκιάσουν τους γλωσσικούς σπινθηρισμούς που φωτίζουν τις σελίδες της “Βίλας Ινκόγκνιτο”. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

 

ΑΤΑΚΑ ΚΑΙ ΕΠΙ ΤΟΠΟΥ

 

  • Είμαστε οι δικοί μας δράκοι και οι δικοί μας ήρωες και πρέπει να σώσουμε τους εαυτούς μας από τους εαυτούς μας.
  • Υπάρχουν δύο είδη ανθρώπων σε αυτό τον κόσμο: Αυτοί που πιστεύουν ότι υπάρχουν δύο είδη ανθρώπων και αυτοί που είναι αρκετά έξυπνοι για να ξέρουν.
  •  Στο στοιχειωμένο σπίτι της ζωής, η τέχνη είναι το μόνο σκαλί που δεν τρίζει.
  • Η περιέργεια και η πνευματική ανησυχία είναι αυτό που ξεχωρίζει τους πραγματικά ζωντανούς από αυτούς που μετά βίας κινούνται.
  • Δεν είναι ποτέ πολύ αργά για να έχεις μία ευτυχισμένη παιδική ηλικία.
  • Η φυσιολογικότητα είναι η μεγαλύτερη νεύρωση του πολιτισμού.

[Πηγή φωτογραφίας: Project Theasis/Art for you]

Ίσως σας αρέσει και

Αφήστε το σχόλιο σας

*

Ας γνωριστούμε

Όσοι αγαπάτε τη γραφή και μ’ αυτήν εκφράζεστε, είστε ευπρόσδεκτοι στη σελίδα μας. Μέσω της γραφής δημιουργούμε, επικοινωνούμε και μεταδίδουμε πολιτισμό. Φροντίστε τα κείμενά σας να έχουν τη μορφή που θα θέλατε να δείτε σε αυτά σαν αναγνώστες. Τον Μάρτιο του 2016 ίδρυσα τη λογοτεχνική ιστοσελίδα «Λόγω Γραφής», με εφαλτήριο την αγάπη μου για τις τέχνες και τον πολιτισμό αλλά και την ανάγκη ... περισσότερα

Αρχειοθήκη