«Εφηβεία – Πολιτική  αστάθεια και δύο σπουδαίοι δάσκαλοι του θεάτρου», γράφει  η Μαρία Πανούτσου

1964, Σκηνοθεσία  Γεώργιος Καρακαντάς

Δεν  είμαι εγώ, του  Γ. Ξενόπουλου

Στο έργο  ερμήνευα την Ντεζιρέ, την φίλη του Πετράκη Παπαπέτρου  που τον ρόλο ερμήνευε ο Νίκος Σκιαδάς. Πρωταγωνιστής ήταν ο Λαυρέντης Διανέλλος.  Με σκηνοθέτη τον  Γεώργιο  Καρακαντά σε έργο του Ξενόπουλου. Ένα όχι πολύ γνωστό  έργο του Ξενόπουλου. Με ηθοποιούς όπως  ο Λαυρέντης Διανέλλος  και  ο Νίκος Σκιαδάς  στην αρχή της καριέρας του.  Η όλη παράσταση, προετοιμασία και παράσταση, ήταν ένα  ακόμη σχολείο ήθους, παιδείας,  γνώσης,  τεχνικής της θεατρικής  τέχνης, υπευθυνότητας και αποτελεσματικότητας. Και εδώ πάλι ήμουν η μικρότερη με την διαφορά  πως υπήρχαν πολλοί νέοι ηθοποιοί εκτός  τον Λ.  Διανέλλο και Ν. Σκιαδά που, αν και  στην αρχή της καριέρας του, ήταν  ήδη γνωστός.  Με διάλεξαν επειδή γνώριζα γαλλικά και ήμουν χορεύτρια και χρειαζόταν η Ντεζιρέ, ο ρόλος που ερμήνευα,  να χορεύει επίσης.

 

 

Γεώργιος Καρακαντάς

Σκηνοθέτης

Σπούδασε Φυσικές Επιστήμες στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Φιλολογία στην Ιταλία και Συγκριτική Λογοτεχνία στο Μόναχο. Σκηνοθεσία σπούδασε στη Σχολή Ράινχαρντ της Αυστρίας, στη Γερμανία, στη Γαλλία και στην Ιταλία, εξειδικεύοντας στην όπερα και στο μουσικό θέατρο. Παράλληλα, εργάσθηκε στην Όπερα της Βιέννης, στο Θέατρο «Βέρντι» της Τεργέστης, τη Σκάλα του Μιλάνου, την Κρατική Όπερα του Βερολίνου και το Θέατρο Αυγουσταίο της Ρώμης. Στα θέατρα αυτά επιμελήθηκε την σκηνοθεσία λυρικών έργων Βάγκνερ, Βέρντι, Σμέτανα, Πουτσίνι κ.ά. Με την ΕΛΣ συνεργάστηκε κατά την εικοσαετία 1945/65, σκηνοθετώντας έξι όπερες και τέσσερις οπερέτες, σε 31 παραγωγές ή/και αναβιώσεις παραγωγών, όπως Η εύθυμη χήρα [Die Lustige Witwe], Καβαλλερία ρουστικάνα [Αγροτικός ιπποτισμός/Cavalleria rusticana], Παλιάτσοι [Pagliacci], Μαντάμα Μπαττερφλάι [Madama Butterfly], Ο Πρωτομάστορας, Η χώρα του μειδιάματος [Das Land des Lächelns], Μάρθα [Martha], Το ρόδο του Τυρόλου [Der Vogelhändler], Το σπίτι τριών κοριτσιών [Das Dreimädelhaus], Μάρκος Μπότσαρης. Σκηνοθέτησε αρκετές πρώτες παρουσιάσεις έργων από την ΕΛΣ. Διετέλεσε διευθυντής της Μελοδραματικής Σχολής του Εθνικού Ωδείου, σκηνοθέτης του Μελοδράματος Αθηνών του Οδυσσέα Λάππα (1939/40), καλλιτεχνικός διευθυντής της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, σκηνοθέτης στο Εθνικό Θέατρο (1944/1945), καθηγητής θεατρικής τέχνης στο Ιταλικό Ινστιτούτο Αθηνών. Συνεργάστηκε με το ΕΙΡ και οργάνωσε θεατρικές εκπομπές. Μετέφρασε θεατρικά έργα, όπερες και ξένη ποίηση. Μεταξύ άλλων, ασχολήθηκε με θέματα ιστορίας και τεχνικής του θεάτρου και εξέδωσε τις μελέτες Εισαγωγή εις το Λυρικόν Θέατρον (1947) και Το λυρικόν θέατρον (1952). Επίσης, έγραψε το βιβλίο Άπαντα του Λυρικού Θεάτρου. Μελέτες και μεταφράσεις του έχουν δημοσιευθεί σε περιοδικά και εφημερίδες. Για το συνολικό έργο του τιμήθηκε με διακρίσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Αυτόν  τον σκηνοθέτη και δάσκαλο είχα στα πρώτα μου βήματα  στο χώρο του θεάτρου. Ένα ακόμη λιθαράκι  για να στραφώ στο θέατρο και να εγκαταλείψω τον χορό. Ένα χρόνο μετά  το καλοκαίρι  του 1965 έρχεται η δεύτερη συνεργασία μου στο Θέατρο Μετροπόλιταν με την ιστορική παράσταση  ΜΗΝ ΠΑΤΑΤΕ ΤΗΝ ΧΛΟΗ. Ο  σκηνοθέτης  ήταν ο  Κωστής Μιχαηλίδης.

Ο κορυφαίος  σκηνοθέτης  και δάσκαλος για μένα και ερέθισμα για την τελική μου απόφαση να υπηρετήσω το  θέατρο υπήρξε ο Κωστής Μιχαηλίδης.

 

Κωστής  Μιχαηλίδης

Σκηνοθέτης

Ο Κωστής Μιχαηλίδης (Αθήνα, 1912 – 7 Αυγούστου 1981) ήταν Έλληνας σκηνοθέτης με αδιάλειπτη παρουσία στην ελληνική θεατρική ζωή από την περίοδο της Κατοχής έως και τον θάνατο του. Σκηνοθέτησε περισσότερες από 125 παραστάσεις σε κρατικούς θεατρικούς φορείς αλλά και σε πληθώρα θιάσων του ελεύθερου θεάτρου σε Ελλάδα και Κύπρο, υπηρετώντας όλα τα θεατρικά είδη. Περιστασιακά, εργάστηκε και ως ηθοποιός, δημοσιογράφος, θεατρικός επιχειρηματίας, ενώ υπήρξε ιδρυτής της δραματικής σχολής «Σχολή Θεάτρου».

 

 

 

Ενώ   γράφω για την πορεία μου στη ζωή, δεν μπορώ να μην αναφέρω για την εποχή  που με έθρεψε  που με εκπαίδευσε, που με γαλούχησε και για τους ανθρώπους της. Μην φανταστείτε πως καταλάβαινα και πολλά τότε.  Και έφηβη και δοσμένη στην τέχνη. Το μόνο που με ενδιέφερε ήταν οι σπουδές μου και να είμαι όλη μέρα με  ό,τι  αγαπούσα.

Η Μαρία Πανούτσου  την περίοδο  1964-65.

Μια Ελλάδα με προβλήματα  πάντα,  αλλά με άλλο ήθος ( συγκριτικά με το σήμερα), αυτό και τότε το έβλεπα, το βίωνα και τώρα που γυρνάω πίσω με  εκπλήσσει πόσο καλό κλίμα επικρατούσε, με πίστη για τη ζωή και  τη συνέχεια της  ζωής και της χώρας. Μέσα σε μία πολύ μεγάλη πολιτική αστάθεια και  ό,τι μετά  από λίγο επακολούθησε. Τότε -χωρίς να έχω απόλυτη συνείδηση  των γεγονότων- και ήμουν ανάμεσα σε ό,τι γινότανε,  και με άγγιζαν τα γεγονότα, καταλάβαινα – δεν καταλάβαινα τα δρώμενα  του τόπου μου,  υπήρξα  όμως ανάμεσά τους, αλλά βέβαια τώρα μόνο μπορώ και  τα αξιολογώ  και τα αναλύω. Τα Ιουλιανά [1],  η αποστασία [2], η μετανάστευση [3], η βασιλεία [4],  η πολιτική αστάθεια [5]  ήταν όλα εκεί και  ο καλλιτεχνικός κόσμος  προσπαθούσε να ζήσει, να δημιουργήσει, να  υπάρξει,  να εκφραστεί και εγώ κάπου εκεί. Εκείνο το καλοκαίρι του 1965.

 

 

1965,   Σκηνοθεσία   Κωστής Μιχαηλίδης

Μην πατάτε την χλόη

Με πρότεινε η χορογράφος της παράστασης Ρένα Καμπαλάδου με  την οποία συνεργαζόμουν -επίσης πολύ θετική και δημιουργική σχέση- αφού είχα αρχίσει να δουλεύω αν και  ακόμη  ήμουν μαθήτρια στην σχολή της Έλλης Ζουρούδη και πήγαινα και σχολείο. Οι παραστάσεις που ελάμβανα  μέρος ήταν τα καλοκαίρια που  είχα διακοπές.

Ο Κωστής Μιχαηλίδης  μετά τη συνεργασία  μας  που ήταν δώρο για μένα.  Μου ζήτησε να φοιτήσω  στη σχολή που διηύθυνε και να  συνεχίσω με το θέατρο. Δεν με άφησαν οι δικοί μου. Όμως κράτησα   επαφή μαζί του και πήγαινα και στη σχολή όταν  είχα χρόνο  και παρακολουθούσα τη διδασκαλία του. Η εμπειρία της συνεργασίας αυτής  στη συγκεκριμένη παράσταση  και η όλη σχέση  ήταν μοναδική. Οι ώρες των προβιών πολλές  και δημιουργικές και αρκετά πειραματικές εφόσον το είδος ήταν νέο για το ελληνικό θέατρο. Η τελική παράσταση είχε πολύ  ενδιαφέρον. Ήταν μια προσπάθεια ανάμεσα σε επιθεώρηση,  μουσικό θέατρο και μπουλβάρ.  Το μιούζικαλ χρειάζεται ηθοποιούς που να χορεύουν να τραγουδούν, και οι Έλληνες ηθοποιοί δεν ήταν  έτοιμοι  για κάτι τέτοιο τότε, αν  και ήταν οι  καλύτεροι που είχαμε, δεν γνώριζαν  όμως αυτό το είδος.

Αυτό  το αναφέρανε  και στην κριτική που έγινε για την παράσταση.

Η παράσταση κράτησε λιγότερο από τις πρόβες. Πιστεύω  λόγω της πολιτικής κατάστασης που επικρατούσε εκείνο το καλοκαίρι.

Από  το καλοκαιρινό Μετροπόλιταν  το 1965 πέρασε όλο το θέατρο να δει τις πρόβες, να δει τι ετοιμάζαμε… Ήταν  το  καλλιτεχνικό γεγονός του καλοκαιριού η παράσταση αυτή. Ποιον να πρωτοθυμηθώ,  τον σκηνογράφο  Βασίλη Βασιλείου,  τον Μουσικό  Σταύρο Ξαρχάκο,  τον σκηνοθέτη  Κωστή Μιχαηλίδη,  τη χορογράφο Ρένα Καμπαλάδου, τους επώνυμους και ανωνύμους  ηθοποιούς!!!…  Και  εγώ, το μικρό  της παράστασης,  να είμαι  συνεχώς  στην σκηνή γιατί ακόμη δε  είχαν κατασταλάξει  τι ακριβώς θα έκανα  στην παράσταση, αλλά και όταν η  σκηνή  ήταν άδεια  με έβρισκες εκεί, να γυμνάζομαι… Ένιωθα σαν το σπίτι μου.

Ήταν η δεύτερη θεατρική παράσταση  που ελάμβανα μέρος ανάμεσα σε κορυφές της τέχνης του θεάτρου τότε – και μπροστά μου  ξεδιπλωνόταν ένα θαύμα.

Η ατμόσφαιρα που υπήρχε  ήταν  ζεστή  αλλά και με κανόνες. Επικρατούσε η ευγένεια και η όλη συμπεριφορά και σχέσεις στα παρασκήνια και στις πρόβες γενικά, ήταν σε επίπεδο υψηλό,  με τις αστείες στιγμές, τη χαλάρωση, το χιούμορ, όμως πάντα με ευγένεια, επαγγελματισμό και μια σοβαρότητα… Ποτέ δεν μου συνέβη  κάτι δυσάρεστο στην όλη διάρκεια  της εμπειρία  αυτής, ποτέ.  Και μην ξεχνάμε, ήμουν  ακόμη έφηβη…

Θυμάμαι  κάποια στιγμιότυπα  πολύ  χαριτωμένα  που προκαλούσα άθελά μου, αλλά αυτά θα τα εντάξω σε  μια άλλη ενότητα  στα ημερολόγια.

 

 

Επίλογος

Ανήκω στην γενιά που δεν γνώρισε πόλεμο,  την μεταπολεμική γενιά,  μόνο που βλέπω σημάδια άσχημα να έρχονται, μια  βίαια, απάνθρωπη  κοινωνική κατάσταση, μια  αλλοπρόσαλλη  πολιτική κατάσταση επίσης – ακατανόητη, μας θέτει σε κίνδυνο.  Είθε να είναι μόνο μια κρίση όλο αυτό και να ξεκαθαρίσει το τοπίο, να γίνει πιο ανθρώπινο, να αποφευχθεί ένας γενικευμένος   πόλεμος, να σταματήσουν όλοι οι πόλεμοι. Νομίζω  πως πήρα μια μυρωδιά από τον προηγούμενο αιώνα και για τον 21ο αιώνα που διάγουμε θέλω να προσδοκώ  το  καλύτερο.

 

 

Αθήνα  22/3/24

 


[1], [2], [3], [4], [5]:

Εξομολογήσεις ενός ημερολογίου «Μην πατάτε την χλόη – Μέρος Α’», γράφει η Μαρία Πανούτσου

Εξομολογήσεις ενός ημερολογίου «Μην πατάτε την χλόη – Μέρος B’», γράφει η Μαρία Πανούτσου


 

[Μαρία Πανούτσου – Ας γνωριστούμε]

Ίσως σας αρέσει και

Αφήστε το σχόλιο σας

*

Ας γνωριστούμε

Όσοι αγαπάτε τη γραφή και μ’ αυτήν εκφράζεστε, είστε ευπρόσδεκτοι στη σελίδα μας. Μέσω της γραφής δημιουργούμε, επικοινωνούμε και μεταδίδουμε πολιτισμό. Φροντίστε τα κείμενά σας να έχουν τη μορφή που θα θέλατε να δείτε σε αυτά σαν αναγνώστες. Τον Μάρτιο του 2016 ίδρυσα τη λογοτεχνική ιστοσελίδα «Λόγω Γραφής», με εφαλτήριο την αγάπη μου για τις τέχνες και τον πολιτισμό αλλά και την ανάγκη ... περισσότερα

Αρχειοθήκη